'प्रत्येक पापीचे भविष्य असते' याचा अर्थ काय? ऑस्कर वाइल्डचे कोट, एससीने कसे वापरले, हे सर्वात गैरसमजांपैकी एक असू शकते

काल ऑस्कर वाइल्डच्या 'अ वुमन ऑफ नो इम्पॉर्टन्स' मधील संवाद निर्णायक सुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाच्या दालनातून मथळा बनला. सर्वोच्च न्यायालयाने मोह यांना सुनावण्यात आलेली फाशीची शिक्षा रद्द केली. फिरोज हा मध्य प्रदेशातील एका 4 वर्षांच्या मुलीवर बलात्कार करून खून केल्याप्रकरणी दोषी ठरला होता.

न्यायमूर्ती यू यू ललित, एस. रवींद्र भट आणि बेला एम. त्रिवेदी यांचा समावेश असलेल्या तीन सदस्यीय खंडपीठाने पुनर्स्थापनेच्या तंबूचे निरीक्षण करत फिरोजला फाशीची शिक्षा रद्द करण्याचा आदेश दिला. आपल्या आदेशात सुप्रीम कोर्टाच्या खंडपीठाने ऑस्कर वाइल्डचा हवाला देत म्हटले की, “संत आणि पापी यांच्यातील फरक एवढाच आहे की प्रत्येक संताचा भूतकाळ असतो आणि प्रत्येक पाप्याला भविष्य असते”. न्यायालयाने असे निरीक्षण नोंदवले की, गुन्हेगाराला तुरुंगातून सुटल्यावर झालेल्या नुकसानीची दुरुस्ती करण्याची आणि सामाजिकदृष्ट्या उपयुक्त व्यक्ती बनण्याची संधी देणे महत्त्वाचे आहे.

न्यायाधीशांनी येथे सुचविण्याचा प्रयत्न केला तो म्हणजे ऑस्कर वाइल्डच्या ओळींची लोकप्रिय समज, ज्याचा अनेकदा इंटरनेटवर त्याच्या अनेक कोटांसह उल्लेख केला जातो. वाइडच्या कादंबरीच्या संदर्भात, कालच्या संदर्भातील 'प्रत्येक पाप्याचे भविष्य असते' या अर्थाची व्याख्या ही एक समज होती की पापी देखील सहानुभूतीला पात्र असतात, कारण बदला घेतल्यानंतर त्यांचे गुन्हे धुवून टाकले जाऊ शकतात. कोणीही जन्मजात पापी नसतो आणि त्याच्या पापांमुळे त्याच्या मृत्यूचे समर्थन होऊ नये या कल्पनेतून हे आले.

तथापि, वाइल्डच्या 'अ वुमन ऑफ नो इम्पॉर्टन्स' या नाटकाच्या आत पाहिल्यास या उक्तीचा अर्थ वेगळा दिसतो. लॉर्ड इलिंगवर्थ, नाटकातील एक शक्तिशाली आणि अनैतिक पुरुष राजकारणी असे सुचवितो की जीवनातील भौतिक सुखांचा त्याग करण्यासाठी संत मूर्ख असतात तर पापी अशा आनंदाची अपेक्षा करू शकतात. वाइल्डने इलिंगवर्थच्या रूपात रंगवलेले नखरेबाज पात्र पाहता, 19व्या शतकातील नाटककाराने असे सुचवले की पापींना त्यांच्या केलेल्या गुन्ह्यांसाठी ओळखले जाण्यास कोणताही प्रतिबंध नाही, परंतु संतांच्या विपरीत, ते नेहमीच नैतिकतेच्या विरोधात लढत त्यांच्या इच्छांनुसार खेळत राहतील.

मूलत:, ऑस्कर वाइल्डचा अर्थ असा होता की संत हे बेकायदेशीर सुख सोडण्यासाठी मूर्ख होते, तर पापी अशा सुखांची अपेक्षा करू शकतात. एक प्रकारे, न्यायालयाने वाइल्डचा उल्लेख केला परंतु त्याने लिहिलेल्या गोष्टीच्या अगदी विरुद्ध असलेला संदेश दिला. ही ओळ उद्धृत करून, न्यायालयाने जवळजवळ सूचित केले की, नकळतपणे, 'पापी' (फिरोज, 4 वर्षांच्या मुलीवर बलात्कार केल्याबद्दल दोषी) "अवैध सुख" (या प्रकरणात, गुन्हा केलेला) सोडला नाही आणि म्हणून, अजूनही गुन्ह्याचे आयुष्य आहे.

लोकप्रिय साहित्यातील असे अनेक अवतरण आहेत ज्यांचा गैरसमज झाला आहे आणि संदर्भाबाहेर किंवा चुकीचा अर्थ उद्धृत केला आहे. असाच आणखी एक कोट म्हणजे “रोमियो, रोमियो, तू कशासाठी, रोमियो?”. बहुतेक शालेय नाटकांमध्ये, एक व्यथित ज्युलिएट तिच्या कपाळावर हात ठेवून, रोमिओला शोधत असलेल्या संवादाचा उल्लेख आहे. तथापि, कोट गैरसमज आहे. “whereforart” या शब्दाचा अर्थ “कुठे” असा नसून “का” असा आहे. नाटकात, जेव्हा ज्युलिएट “रोमियो, रोमियो, तू कशासाठी, रोमियो” म्हणते, तेव्हा ज्युलिएट प्रश्न करते की नशिबाने रोमियोला मॉन्टेग का बनवले, जो तिच्या कुटुंबाचा शपथविधी शत्रू आहे.

'अ वुमन ऑफ नो इम्पॉर्टन्स' हे वाइल्डच्या बुद्धिमत्तेचे आणि गद्याचे अत्यंत समीक्षकांनी कौतुक केले. तथापि, नाटकापेक्षा, हे 'सिनरचे भविष्य' आहे जे आज जग ओळखते, कदाचित सूक्ष्म आणि भाषांतरात हरवले आहे.